Bài tập lưng
38 bài tập lưng, có hướng dẫn từng bước và lỗi thường gặp.
Nhóm cơ
Dụng cụ
Độ khó
"Lưng" trong tập luyện không phải một cơ mà là một nhóm cơ xếp chồng lên nhau. Cơ xô trải rộng hai bên sườn lên tới nách và là thứ tạo ra dáng lưng hình chữ V. Cơ thang chạy từ gáy xuống giữa lưng, kéo bả vai lên, vào trong và xuống tuỳ phần. Cơ trám nằm khuất giữa hai bả vai, khép chúng lại với nhau. Cơ dựng sống chạy dọc hai bên cột sống và giữ thân người không sập về trước. Mỗi cơ kéo theo một hướng khác nhau nên không có bài nào phủ hết được cả nhóm.
Cách chia thực dụng nhất là theo hướng kéo. Kéo dọc — từ trên xuống, như xà đơn hay kéo xô — nhấn cơ xô. Kéo ngang — kéo về phía bụng, như các bài row — nhấn cơ thang giữa, cơ trám và phần giữa lưng. Một chương trình lưng đầy đủ có cả hai hướng, và bỏ hướng nào cũng để lại một khoảng trống nhìn thấy được. Lỗi phổ biến nhất là kéo bằng bàn tay và cơ tay trước: động tác thật ra bắt đầu ở bả vai, hạ và khép bả vai trước rồi mới gập khuỷu.
Tóm tắt nhanh
- Lưng cần cả kéo dọc lẫn kéo ngang. Chỉ chọn một hướng là bỏ mất một nửa nhóm cơ.
- Bắt đầu động tác từ bả vai, không phải từ khuỷu tay.
- Hầu hết bài kéo đều dùng cơ tay trước. Mỏi tay trước khi mỏi lưng thường là dấu hiệu trình tự sai hoặc nắm quá chặt.
- Kéo xô về phía trước ngực, không kéo ra sau gáy.
-
Chèo cáp ngồiCable Row
-
Chèo cáp ngồi một tayOne Arm Cable Seated Row
-
Chèo cáp ngồi với thanh rộngCable Row With Lat Bar
-
Chèo cáp ngồi, tay cầm song songCable Row
-
Chèo cáp sát sàn một tay có xoay thânOne Arm Twisting Cable Floor Row
-
Chèo dây kháng lực tay hẹpClose Grip Band Row
-
Chèo ngược dưới ghế, nắm ngửaUnderhand Chair Inverted Row
-
Chèo tạ chữ TT-Bar Row
-
Chèo tạ đòn cúi ngườiBent Over Row
-
Chèo tạ đơn một tayDumbbell Row
-
Chèo tạ đơn tư thế plankRenegade Row
-
Chống đẩy kết hợp ưỡn lưngPush Up With Back Extension
-
Chống đẩy siêu nhânSuperman Push Up
-
Cúi người chào ngồi (good morning)Seated Good Morning
-
Giữ tư thế siêu nhân, tay vòng quanhAround The World Superman Hold
-
Hít xà chống chân lên ghếChair Pull Up
-
Hít xà có máy hỗ trợAssisted Pull Up
-
Hít xà đơnPull Up
-
Hít xà tay hẹpNarrow Grip Pull Up
-
Hít xà trên thanh chếchPull Up On Angled Bar
-
Kéo lưng trên bằng dâyBand High Row
-
Kéo lưng trên bằng dây, tay hẹpClose Grip Band High Row
-
Kéo tạ đòn qua đầu ghế dốc xuốngDecline Barbell Pullover
-
Kéo tạ đơn qua đầu nằm ngửaDumbbell Pullover
-
Kéo tạ EZ qua đầu nằm ngửaEZ Bar Pullover
-
Kéo xô cápLat Pulldown
-
Kéo xô dây kháng lựcBand Lat Pulldown
-
Kéo xô một tayOne Arm Lat Pulldown
-
Kéo xô với tay cầm chữ VV-Bar Lat Pulldown
-
Máy chèo ngồiSeated Row Machine
-
Máy chèo thuyềnRow
-
Máy kéo lưng trênHigh Row Machine
-
Máy kéo xôLat Pulldown Machine
-
Máy ưỡn lưngBack Extension Machine
-
Nhún vaiShrug
-
Nhún vai cao với tạ đơnDumbbell High Shrug
-
Nhún vai máy SmithSmith Machine Shrug
-
Nhún vai với cápCable Shrug
Khoảng khối lượng thường dùng làm điểm xuất phát
| Trình độ | Set lưng mỗi tuần | Tỉ lệ kéo dọc : kéo ngang |
|---|---|---|
| Người mới | 8–12 | 1 : 1 |
| Trung cấp | 14–18 | 1 : 1 |
| Nâng cao | 18–22 | nghiêng về hướng đang yếu |
Lưng chịu được khối lượng cao hơn ngực hay vai vì gồm nhiều cơ lớn làm việc luân phiên. Vẫn là khoảng tham khảo cho RIÊNG nhóm này — đừng lấy cận trên của mọi nhóm rồi cộng lại.
Câu hỏi thường gặp
Chưa kéo nổi một cái xà đơn thì tập gì?
Dùng bài kéo xô hoặc xà đơn có hỗ trợ để tập đúng động tác ở mức tải nhẹ hơn, và thêm phần hạ chậm: nhảy lên vị trí cao rồi hạ người xuống trong năm giây. Cách thứ hai thường đưa người tập tới cái xà đơn đầu tiên nhanh hơn là ngồi đợi đủ khoẻ.
Kéo xô ra sau gáy có tốt hơn không?
Không. Tư thế đó đẩy khớp vai vào vị trí xoay ngoài tối đa trong khi đang chịu tải, và không đem lại lợi ích nào mà bản kéo về trước ngực không có. Đây là một trong số ít trường hợp có một lựa chọn rõ ràng tốt hơn lựa chọn kia.
Vì sao tập lưng xong lại đau vùng thắt lưng?
Thường xảy ra ở các bài kéo ngang tự do khi thân người sập dần theo từng lần, khiến cơ dựng sống phải giữ toàn bộ tải ở tư thế xấu. Giảm tạ, giữ lưng thẳng suốt set, hoặc đổi sang bản có tì ngực để bỏ hẳn phần giữ thân. Nếu cơn đau kéo dài hoặc lan xuống chân, hãy đi khám thay vì tự điều chỉnh.